emregc

NVH ve Mazda

NVH kısaltması; Noise(Gürültü), Vibration(Titreşim) ve Harshness(Sertlik)  kelimelerinden oluşmaktadır ve terimsel olarak kullanım amacı, otomotiv şirketlerinde ses ve titreşim ile ilgilenen birim ve bu birimin ilgilendiği konuları kapsamakta olup son yıllarda artan rekabet ile beraber Mazda dahil tüm üreticiler bu alandaki çalışmalarını daha kapsamlı hale getirmiştirler.

Bir otomotiv şirketinde (araba, otobüs, minibüs gibi her türlü kara taşıt üretimini kapsayabilir) üretilen taşıtın çeşitli bölümleriyle ve geliştirme aşamasındaki çeşitli fazlara ait birimler bulunur. Bu birimlerin adları ve sayıları şirketlere göre farklılık gösterse de bazı birimler sabittir. Mesela Endüstriyel Tasarım birimi, taşıtın konsept dış ve iç tasarımından sorumludur. Keza NVH birimi de araçla ilgili tüm gürültü ve titreşim sorunlarından sorumludur. Başta düşününce araç adına pek öncelikli bir konu gibi görünmese de, hem diğer birimleri desteklemesi hem de günümüzde artan konfor isteği sayesinde önem taşıyan bir birimdir. Nitekim NVH, son birkaç on-yılda önem kazanmıştır. Artan rekabet ve regülasyonlar bunun ana sebebidir. Artık taşıt müşterileri (otobüs yolcuları da buna dahildir) benzer taşıtlar arasında yüksek konfora sahip olanı tercih etmektedirler. Keza taşıtların minimum standartlarını belirleyen kıta komisyonları da (mesela EU – Avrupa Birliği) her geçen yıl standart sınırlarını arttırmakta ve hatta yeni standartlar koymaktadır. Bunlar içinde NVH ile ilgili olanlar da artmaktadır.

Ses (noise), bir canlının duyduğu şeydir. Günlük hayatımızda bir sürü sese maruz kalırız. Bazıları müzik gibi, istediğimiz seslerdir. Bazıları da matkap sesi gibi, istemediğimiz seslerdir. Bir taşıtta da genelde istemediğimiz sesler (tıkırtılar, rüzgar sesi gibi) vardır. Ama spor araba (mesela Ferrari) sahipleri güçlü bir motor sesi isterler. İşte NVH birimi, taşıtın içindeki şoför ve yolcuların kulağına gelen tüm seslerden sorumludur.

Titreşim (vibration), bir canlının hissettiği ve bazen de gördüğü (mesela suya düşen bir damlanın oluşturduğu dalgalar) şeydir. Bir insanın, titreşime maruz kalmadığı an yoktur. Uyurken göz kırpmamız da bir titreşimdir mesela. Aslında ses de, havadaki titreşimlerin kulak zarımıza yaptığı basıncın kulak içi sinirimize ilettiği titreşimlerden ibarettir. İşte taşıt içinde, şoför veya yolcunun hissettiği tüm titreşimler de NVH’in sorumluluğu altındadır.

Sertlik (harshness) ise diğer ikisinin tersine soyut bir kavramdır. Taşıt içindeki kişinin algıladığı, ses ve titreşimlerin karışımından oluşan bir olgu olarak adlandırılabilir. Açıkçası çoğunlukla bakılmayan ama bazı şirketlerin subjektif testlerle ölçtükleri bir parametredir.

Şimdi de NVH biriminin yaptığı işlerden bahsedelim. Günümüzde NVH, iki kısıma ayrılmaktadır: NVH Test ve NVH CAE. Büyük çaplı şirketlerde ikisi farklı iki takım olabilir çünkü aslında konuları tamamen aynı olsa da uygulama alanları farklıdır. NVH Test; araç CAE analizlerinin test ile doğrulanmasında, iç gürültü ve titreşim ölçümünde, regülasyonlara göre araç dış gürültüsünün ölçülmesinde, aracın izolasyon, yalıtım ve sönüm malzemelerinin geliştirilmesi ve doğrulanmasında görev alır. Diğer deyişle, yaptığı iş tamamen fizikseldir.

Bir taşıt içinde ses ve titreşim iki yolla iletir: Yapısal yolla (structure-borne) ve hava yoluyla (air-borne). Yapısal yolla genelde titreşimleri hissedersiniz, ayrıca bu titreşimlerin oluşturduğu sesleri de duyarsınız. FEM ile 400 Hz’e kadar olan tüm titreşim ve sesleri hesaplayabilirsiniz (hesaplama ve metodun karakteristiğine bağlı olarak). Zaten bir insanın titreşim algısı esas olarak 0.5-50 Hz arasında olduğundan FEM bu ihtiyacı karşılar. Lakin bir insan 20-10000 Hz arasındaki sesleri duymaktadır (kişiye ve yaşa göre değişir) ve esas olarak 1000-4000 Hz arasını daha çok duyar. İşte FEM, ne yazık ki bu hususta yetersiz kalmaktadır. Bu handikabı da SEA (İstatiksel Enerji Analizi) gibi farklı metotlar kapatmaktadır.

Mazda'nın bu konudaki çalışmalarına bakacak olursak , örneğin CX-5 de yapılan NVH çalışmaları bize Mazda'nın bu konuya ne kadar hassas yaklaştığını göstermektedir:

Sürücünün sürüşe yardımcı olacak gerekli titreşimi ve geri bildirimi almasını sağlamak, aynı zamanda hoş olmayan ve istenmeyen gürültüyü ortadan kaldırmak için ileriye dönük önlemler alınmıştır. Mazda kompakt SUV sınıfında en düşük kabin gürültüsü değerlerinden birine; CX-5’in motor bölmesinden kabine gürültünün gitmesine neden olacak yollar tıkanarak, yeni ses emici malzemeler kullanılarak, süspansiyon titreşimi ve döşeme paneli içerisindeki enerji akımı kontrol altına alınarak ulaşılmıştır.

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş



Bilgi Bankası

Üye Haritası

MazdaClubTR Hakkında

2006 senesinin son günlerinde 20 kişi tarafından kurulan MazdaClubTR, Mazda tutkunu ve/veya sahibi binlerce üyenin katkısı ile Mazda konusunda oluşturulan en kapsamlı forum, haber ve bilgi bankasına sahip bağımsız bir topluluktur.